İstanbul’un Beyoğlu ilçesinde yer alan Taksim Meydanı kentin en önemli ve en ünlü noktalarından bir tanesidir. Bölge tam anlamıyla bir turistik çekim merkezidir. Eğlence mekanları, önemli oteller, alışveriş noktaları ve kültür yerlerini çevresinde barındırmasıyla büyük önem taşır. Tam anlamıyla meydan haline gelmesi ise Cumhuriyet Dönemi’ndedir. 2013 yılına gelindiğinde meydanda bulunan trafik resmen kapatılıp ve meydan yayalaştırılmıştır. Peki büyük olaylara tanıklık etmiş, İstanbul halkının ve yerli- yabancı turistlerin oldukça sevdiği Taksim Meydanı’nın geçmişte günümüze tarihi nedir? İşte İstanbul’un kalbinin attığı Taksim Meydanı’nın etkileyici tarihi.

 

Maksem zamanları…

 

Taksim Meydanı’nın ismi suyu taksim etmek için yapılan maksemden gelmektedir. Maksem 1732- 1833 tarihleri arasında I. Mahmut tarafından yaptırılmıştır. Taksim Maksemi ile Belgrad Ormanları’ndaki su kaynakları Levent- Mecidiyeköy hattı üzerinden isale hattıyla dağıtılmıştır. Taksim Maksemi günümüzde kurumuştur. Fakat sivri külahlı taş yapıyı İstiklal Caddesi’nin girişinde hala görmek mümkündür. Maksemin cephesinde ”Her şeye su ile hayat verdik” yazmaktadır.

 

Bölgenin kişiliğini kazanmaya başladığı yıllar…

 

Cumhuriyet öncesi dönemde Taksim Meydanı Sıraselviler Caddesi ve İstiklal Caddesi’nin kesiştiği, Talimhane Meydanı ile Taksim Kışlası’nın yanındaki yol kavşağı olarak bilinmektedir. 1870’lerde bölgeye yapılan askeri yapılar ve devlet binaları Taksim’in askeri ve devletçi topografyasını belirginleştirmiştir. Bu durum, dönemin Levantenler ve gayrimüslimleri için tezatlık yaratmıştır. Bu yüzden Ermeni Mezarlığı Şişli’ye taşınmıştır. Ve bunun gibi türlü değişiklikler yaşanmıştır.

 

Kışla gider, Gezi Parkı gelir…

 

1920 ve 1930’lu yıllara gelindiği zaman Lütfi Kırdar İmar Operasyonu kapsamında avlusu futbol sahası olarak kullanılan ve binaları boşaltılan kışla 1939 yılları civarında kaldırılmıştır. Kışla yerine Gezi Parkı yapılmıştır.

 

Taksim Meydanı oluşmaya devam ediyor…

 

Osmanlı Dönemi’nde Ayaspaşa Mezarlığı’nın bir kısmı; 1920’li yıllarda ise tamamı ortadan kaldırılmıştır. Ve bu yıllarda Gümüşsuyu Askeri Hastanesi’ne kadar olan apartman dizileri oluşmaya başlamıştır. Aynı zamanda Elektrik İdaresi’nin yabancı müdürü için yapılan lojman binası yıkılıp yerine Atatürk Kültür Merkezi yapılmıştır.

 

Taksim Meydanı’nın tam anlamıyla bir meydan oluşu…

 

Taksim Meydanı’nda yıllar boyunca ardı arkası kesilmeyen birçok değişiklik yaşanmıştır.  Fakat bu bölgenin tam anlamıyla meydan olmasının en önemli adımı Cumhuriyet Anıtı’dır. Bunun sebebi, anıtı binaların çevrelemesi ve anıtın meydana kişiliğini vermesidir. Bu bölge Cumhuriyet Anıtı’ndan önce bir yol kavşağı, kırlık açık ve boşluk bir alandır. Bu anıt İtalyan Heykeltıraş Pietro Canonica’ya yaptırılmıştır. Yapımı 2,5 yıl süren anıt 1928 yılında yerleştirilmiştir. Anıtın bir yüzü Cumhuriyet Türkiyesi’ni diğer yüzü Kurtuluş Savaşı’nı simgelemektedir. Tüm bu süreçlere baktığımız zaman Taksim Kışlası’nın kaldırılması, Taksim Gezi Parkı’nın yapılması, Cumhuriyet Anıtı’nın buraya konumlandırılması, Kristal Gazinosu’nun kaldırılması, Tarlabaşı Caddesi’nin açılması, AKM’nin yapılması meydanın şeklinin ve boyutunun belirlenmesini sağlamıştır.

 

 

 

 

 

İlgili Yazılar

Yorum Yap